Osman Gazi‘nin silah arkadaÅŸlarından olan Akçakoca’nın, babası Abdülmelik bin Abdülfettah’dır. Ailesi muhtemelen Anadolu Selçukluları döneminde uç bölgelere yerleÅŸtirilmiÅŸ bir Türkmen boyuna mensuptur. Akçakoca’nın da AÅŸiret beyi olduÄŸu ve ErtuÄŸrul Gazi’ye baÄŸlı bulunduÄŸu sanılmaktadır. Osman Gazi tarafından, Orhan Gazi‘nin emrinde Konuralp, Abdurrahman Gazi ve Köse Mihal gibi meÅŸhur beylerle Sakarya ve Ä°zmit yöresine akınlar yapmakla görevlendirildi. Bu bölgedeki bazı kaleleri ele geçiren Akçakoca, Sapanca gölünün batı tarafındaki bir hisarı kendine karargah yapmış ve Ä°zmit yöresine akınlar düzenlemiÅŸtir.1326 yılında Kandıra ve civarını zaptetti. Ayrıca Konuralp ve Abdurrahman Gazi ile birlikte Kartal civarındaki Aydos’u, ardından da Samandıra hisarını fethetti. Samandıra bölgesi kendisine mülk olarak verildi. Birkaç yıl daha Ä°zmit-Ãœsküdar arasındaki yerlere akınlarda bulunan Akçakoca, Ä°zmit’in fethinden önce, 1328 yılında Kandıra yakınlarındaki bir tepede öldü ve buraya gömüldü. Ölümünden sonra, adamları Karamürsel’in etrafında toplandı. Uç beyliÄŸi yaptığı bölge ise önemi dolayısıyla Åžehzade Murad’a (Sultan Murad Hüdavendigar) verildi. Fetihlerde bulunduÄŸu Ä°zmit ve çevresine, sonradan Koca-ili denildi. Ayrıca bugün Bolu iline baÄŸlı Akçakoca ilçesi de onun adını taşır. Hacı Ä°lyas adında bir oÄŸlu vardır. Torunu Fazlullah da önce kadı, sonra vezir olarak Osmanlı Devleti’nde önemli görevlerde bulundu
YUNANLILARLA RUM ÇETELERÄ°NÄ°N KANDIRA’YA BAÄžLI KÖYLERDE IRZA TECAVÃœZ, KATLİÂM VE HIRSIZLIK YAPTIKLARI
Yunan kıtalarıyla Rum çetelerinin Kandıra’da Mantarcılar, Kışla, Karasakal, Karakiraz, Çerkesler, CebecioÄŸlu, Vareman [Araman], Dökiren[Döğüdüren], Hacı Ä°smail, BiÅŸkin, Ä°nanlar köyleriyle Åžeyhler nahiyesinde Müslüman halka zulmedip birçok erkeÄŸi kulak ve burunlarını kesmek, gözlerini çıkarmak gibi türlü iÅŸkencelerle ahali önünde katlettikleri, kadınlara toplu olarak tecavüz ettikten sonra iÅŸkenceyle öldürdükleri, ziynet eÅŸyalarını çaldıkları, Karadere köyünde küçük erkek çocuklarına tecavüz ettikten sonra hepsini diri diri kestikleri, halkının kaçarak kurtulduÄŸu Ãœtükler köyünü tamamen yaktıkları, Kandıra telgrafhanesini tahrip edip resmî evrâkı parçaladıkları, Ä°zmit’e doÄŸru çekilirken binlerce hayvanı ve camilerden çaldıkları deÄŸerli halıları yanlarında götürdükleri, Ä°stanbul [Rum] Patrikhanesinin Rum ve Ermeni komitelerini techiz ederek Åžile, Kandıra ve Ä°zmit’e sevk etmek hazırlığında olduÄŸuna dair rapor.
2 Mayıs 1921
Telgraf
Åžile
2/Mayıs/[1]337
Sûret
Umûm Jandarma Kumandanlığına
29 Nisan sene [1]337 târîhinde Kandıra ahvâlini tedkîk etmek üzre Kandıra’ya gönderdiÄŸim sabık Åžile Bölüğü başçavuÅŸlarından Ali Rıza ile beÅŸ arkadaşının Kandıra’yı iÅŸgâl edüp iki gün zarfında tahliye eden Yunan kıta’âtıyla Rum çetelerinin yapdıkları mezâlim ve fecâyi’ ber-vech-i âtîdir:
1- Mantarcılar karyesinden Çarıklı(?) Hüseyin’in â’ilesini çırçıplak soyarak yirmi Yunan neferi mezbûrenin ırzını hetketdikden sonra ayaklarından hânesinin ocağına asarak süngü ile muhtelif mahallerinden cerhetmek sûretiyle katletdikleri gibi karye-i mezkûredeki kadınların ırzlarını aynı sûretle hetkederek pâre ve takım altunlarını çıkartmak bahânesiyle cerhetmiÅŸlerdir.
2- Kışla karyesinde DoÄŸancıoÄŸlu Ä°brahim’in ensesinden kasatura ile vahÅŸiyâne bir sûretde köy Ä°slâmlarının muvâcehesinde kesüb cesedini süngü ile parçalamışlardır.
3- Karasakal karyesinden bir kadının beÅŸ altı Yunan neferi tarafından cebren ırzına ta’arruz edildiÄŸi gibi Kandıra’nın Karakiraz karyesinden bütün kadınları toplayarak yüz kadar Yunan askeri mezbûrelerin namuslarını kirli elleriyle lekeledikden sonra üzerlerinde ve hânelerinde bulunan eÅŸyâlarını kâmilen yaÄŸma etmiÅŸlerdir.
4-Adapazarı’ndan gelen üç yüz kiÅŸilik Yunan ve yerli Rum, Ermeni çeteleriyle; Çerkesler, CebecioÄŸlu, Vareman[Araman] karyeleriyle Åžeyhler nâhiyesine girerek kadınların ırzlarını hetk ile birçok katl ve mezâlim icrâ etmiÅŸlerdir.
5- Kandıra’nın Karakiraz karyesinden Bayram Ali’nin kulaklarını keserek ceplerine koyub gözlerini çıkararak ÅŸehîd etmiÅŸler ve karyenin eÅŸyâsını arabalarla koyun, keçi, sığır hayvanâtını sürü halinde götürmüşlerdir.
7- BiÅŸkin(?) Hacıismail karyesinden polislikden mütekâ’id Cemâl Efendi katl ve ÇavuÅŸ nâmında birisinin de kulak ve burnunu kesmek sûretiyle ÅŸehîd edilmiÅŸ ve karyenin eÅŸyâ ve mevâşisini alup götürmüşlerdir.
8- Adapazarı’ndan gelen Yunan çeteleri ve efrâdı Karadere karyesine girerek altı kiÅŸiyi katl ve kadınların ırzlarını hetketmiÅŸlerdir.
9- Araman karşusunda İnanlar karyesinde Atacı nâmındaki İslâmı süngü ile katl ve kadınları bir hâneye toplayarak pâre ve zî-kıymet eşyâlarını gasb ile ırzlarını hetkederek cerhetmişlerdir.
10- Tekeler karyesinden onbeş bakire kızın bikrlerini izâle etdikleri gibi çıplak bir hâlde ayaklarından asup omuzlarından cerhetmek sûretiyle pâre ve müzeyyenâtlarını çıkarmaları içün mezâlim icrâ etmişlerdir.
11- Hatibli[Hatibler] karyesinden Yeni(?) Halil Dökiren [Döğüdüren] karyesinden henüz esâretden avdet eden bir delikanlıyı fecî’ ve pek vahÅŸiyâne bir sûretde katletmiÅŸlerdir.
12- Karadere karyesinden dört delikanlı ve üç dâne yedi-sekiz yaÅŸlarında oÄŸlan çocuÄŸunu döğdükleri, göz yaÅŸlarını nazar-ı dikkate almayarak ma’sûmların ırzlarına tecâvüz etdikden sonra sıralayup cümlesini kesmiÅŸlerdir.
13- Kandıra’dan ric’atlerinde kasabanın câmi’-i ÅŸerîfindeki halıları alup Adapazarı’ndaki Aliye nâmındaki kadınla Receb AÄŸa’nın gelininin kızını ve Kengirili Mustafa AÄŸa’nın â’ilesinin ırzlarına tecâvüz edilerek birlikde Çubuklu’ya götürmüşler ve henüz hayât ve memâtları hakkında bir haber alınamamışdır.
14- Yunanlılar Kandıra telgrafhânesini tahrîb edüp ve hükûmetin evrâk-ı resmiyyesini parçalamışlar ve hükûmet dâ’iresinde bulunan eÅŸyâları tahrîb etmiÅŸlerdir.
15-Kıta’âtı iÅŸbu fecâyi’i yaparak Ä°zmit’e doÄŸru çekilmekdeler iken Kuvâ-yı Milliyye’den Halit Molla müfrezesiyle vukû’a gelen müsâdeme netîcesinde bir mikdâr maktûl ve esîr bırakarak birlikde götürmekde bulundukları hayvanâtdan bir kısmını istirdâd etmiÅŸlerse de bini mütecâviz koyun ve sığır Ä°zmit’e götürülmüşdür. Kandıra’dan Çubuklu’ya çekilen Yunan müfrezesiyle Halid Pehlivan’ın kumanda etdiÄŸi bir Kuvâ-yı Milliyye müfrezesi müsâdeme ederek Yunanlılara pek çok telefât verdirüp maÄŸsûb hayvanâtdan bir kısmını istirdâd etmiÅŸlerdir.
16- Kandıra iÅŸgâl kuvvetinin esnâ-yı ric’atinde Kuvâ-yı Milliyye’nin elde etdiÄŸi kesânın ifâdelerinden Ä°stanbul Patrikhânesi’ni Åžile, Kandıra, Ä°zmit, havâlîsinde ÅŸekâvet etmek üzre altı bin kiÅŸiden mürekkeb Rum ve Ermeni komitelerinin ÅŸu günlerde mezkûr mıntıkalara pey-der-pey i’zâm edecekleri anlaşılmaÄŸla arzolunur.
Åžile Ta’kîb Kumandanı
Yüzbaşı
Yusuf
BOA. HR. SYS. 2624/12
18 MAYIS 1921 Ä°ngiliz DışiÅŸleri sorumlusu Sir Horace Rumbold’a, Yunan Mezalimini AraÅŸtırma Komisyonu’nun 20.5.1921 tarihinde, verdiÄŸi ara raporda şöyle denilmektedir:
“Bozalfat, Avga yakınındaki Esser Köyü dolaylarında son dokuz ay zarfında, muvazzaf Yunan askerleri, subayları ve sivil adamları, grup halinde Müslüman kadınlarına tecavüz ettiler. Soygunculuk ve diÄŸer tecavüz hareketlerinde bulundular. Geçen mart ayından beri köy sakinleri, bir aya yakın bir zamandan beri devam eden bu katliamdan kurtulmak için tepelerde yaÅŸamaktadırlar.
Åžahitler: Kemal karısı AyÅŸe beÅŸ defa tecavüze uÄŸradı. Alaeddin’in karısı iki defa iÄŸfal edildi. Demirci Ali Mustafa’nın karısı Fevziye beÅŸ defa iÄŸfal edildi. Karasöğüt’te yaÅŸlı bir adam öldürüldü. Kandıra dolaylarında Yunan askerleri öküzleri ve arabaları parasını ödemeden gasp etmiÅŸlerdir. ÇeÅŸitli köyler Yunan askerlerince iÅŸgal edilmiÅŸti. Askerler para, sığır ve deÄŸerli eÅŸyaların hepsini almışlar ve kendilerine karşı koyanların hepsini iÅŸkence yaparak dövmüşlerdir. Irza geçme ve öldürme vakaları hala hüküm sürmektedir.
Bazı köyler tamamen tahrip edilmiÅŸtir. Mehterköy, Lazlar Köyü, Armakköy, ÖmeraÄŸa Köyü ve Sıraköy bunların arasındadır. Erekli’de dört erkek ve iki kadın öldürmüştür. Mustafa Ä°dris, Ä°sa, Fatma ve Fethiye. Karadere’de 14 kiÅŸi öldürülmüştür. Yunan askerleri geçen kasım ayında, kandıra dolaylarındaki Erekli’de bulabildikleri tüm paraları ve sürüleri alıp götürmüşlerdir. Para sakladığından şüphelenilen tüm insanları öldürdüler. 20 evden 15′ini yaktılar.
Ahva dolaylarında meskun köyleri Yunan müfrezeleri iki defa iÅŸgal etmiÅŸler, diÄŸerlerinden önce 1920 Sonbaharı’nda ve ikinci kere 1921 Mart’ında olmak üzere iki defa geçmiÅŸlerdir. Tüm köylerden vahÅŸet, tehdit, dövme ve diÄŸer set usuller kullanılarak para ve deÄŸerli eÅŸyalar toplamışlardır. Her yerde Yunanlı askerler vahÅŸice davranmışlardır.
En çok zarar gören Hacı Mustafa Köyüdür. Yedi erkek ve bir kadın öldürülmüş ve altı kadına tecavüz edilmiÅŸtir. Zarar gören diÄŸer köyler Kurufali ve Ahva’dır. Burada Salih isminde bir adam ayaklarından, her birinden birer saat olmak üzere iki defa asılmıştır. Aynı ÅŸey Åžuhupli, Ãœzeyir ve Kemal Köyleri’nde de olmuÅŸtur. Hacı Mustafa Köyünden Nefsa, Emine ve Fatma’nın hısımları öldürülmüştür. Dayıları Halil Mehmet Hoca da öldürülmüştür.
Åžile dolaylarında 200 kiÅŸilik bir haydut grubu Ä°zmit’e giderlerken civar bölgeyi yakıp yıkmışlardır. Katraros, emrindeki 20 adam ile, bu bölgede hemen hemen tüm köyleri tahrip etmiÅŸ ve köylülerin tüm deÄŸerli eÅŸyaları ile sürülerini almışlardır. Sakinlerinin büyük bir kısmı dövülmüş, kadınlar saman ateÅŸleri üzerinde ayaklarından asılı tutulmuÅŸlardır. Bir kısmı köy kenarında öldürülmüş ve bazı kadınlara da tecavüz edilmiÅŸtir.
Beykoz civarındaki Çubuklu’da, Yunan birliklerince çok sayıda insan öldürülmüştür. Komisyon, cesetleri mezardan çıkarmıştır. Bunlar oldukları gibi vurulduktan sonra elbiseleri ile beraber gömülmüşlerdir. Hepsi de oldukları gibi çukurlara atılmışlardır. Åžahitlerin ifadesinden daha bir çok cesedin bulunacağı sanılmaktadır.
Yunanlı muvazzaf subayların verdiÄŸi emir üzerine 18 Türk, Çubuklu’daki Yunan karargahı yanındaki kuru bir yer altı sarnıcına hapsedilmiÅŸlerdir. Bu tutuklular, Yunan nöbetçilerine para ödeyinceye kadar, bu sarnıçta aç ve susuz tutulmuÅŸlardır. Bunlardan büyük bir kısmı sonra öldürülmüştür.”
Bu rapor DışiÅŸlerinde büyük bir ilgi ile okunmuÅŸ ve 2 Haziran 1921′de Heathcote Smith tarafından kayda geçirilmiÅŸtir:
“Ä°zmit’in kuzey kısmında yüz kızartıcı olaylar cereyan etmektedir. Bu vahÅŸetin sorumluluÄŸunun büyük bir kısmı doÄŸrudan doÄŸruya Yunanlılara aittir. Yukarıda anlatılan bu facialara dayanarak Türklerin de istekleri üzerine Londra’da bir protesto mitingi yapılması kararlaÅŸtırılmış ve böylece Yunan hükümeti Ä°ngiliz hükümetini tatmin edecek gerekli tedbirleri almaz ve baÅŸ sorumluları Haziran sonuna kadar cezalandırılmazsa; komisyonun bulguları en geniÅŸ çapta yayınlanacağı konusunda ikaz edilecektir(*).”
Ancak pek azı teslim olan Yeniköy Rum eÅŸkıyası Milli Mücadelenin bundan sonraki döneminde de yıkıcı faaliyetlerini sürdürmeye devam etmiÅŸti. Zirâ Ä°ngilizler arabulucu gibi hareket etmekle birlikte Rum eÅŸkıyayı Ä°stanbul’dan Anadolu’ya silah kaçırılmasını engelleyen bir unsur olarak görüyorlardı. Daha 5 Haziran 1919′da Yeniköylü 30 kiÅŸilik bir Rum çetesi Kandıra’da bir jandarma erini ÅŸehit etmiÅŸ, Babaköy’ünü basmıştı(10). 14 Haziran’da Yeniköylü 15 kiÅŸilik Deli Yani Çetesi TaÅŸköprü’nün Hatipler köyü civarında bir çocuÄŸu daÄŸa kaldırmışlar, daha sonra annesinden aldıkları 91 lira fidye karşılığında serbes bırakmışlardı. Bu olay sırasında Kadi-i DeÄŸirmen civarında Deli Yani Çetesine rastlayan ÃœsteÄŸmen Ragıp Efendi komutasındaki jandarma müfrezesi çeteyle müsademeye girmiÅŸ, Deli Yani’yi saÄŸ olarak ele geçirmiÅŸti(11). Fidye olarak ödenen 91 lira Deli Yani’nin üzerinden çıkmıştı.
Geyve yöresinde Rum çetelerinin olduÄŸu kadar, Ermeni çeteleri de tehdit oluÅŸturmuÅŸtu. Bu bölgedeki Ermenilerin kışkırtılmalarına daha Åžubat 1919′da baÅŸlanmıştı. BeÅŸ Ä°ngiliz subayı bir Ermeni Papazla birlikte Geyve ve Taraklı yöresini dolaÅŸmışlar ve Ermenilere gereken direktifleri vermiÅŸlerdi(46). Taraklı Ermenileri Yunan kuvvetlerinin yaklaÅŸması karşısında sabırsızlıklarını gizleyemez olmuÅŸlardı(47). Geyve Jandarması Kandıra’da OnbeÅŸoÄŸul çiftliÄŸini basarak Akhisar (Pamukova) yönüne giden bir Ermeni çetesinin takibine baÅŸlamıştı(48). 40 kiÅŸilik Haris Çetesi Ermeni çetelerinin en azılılarındandı. Pamukova yöresindeki Ermeni çeteleri Gökbayrak müfrezesi tarafından sindirilmiÅŸti. 214
EVRAK MAHZENİ BULUNMAYAN ADAPAZARI VE KANDIRA KAZÂLARI GİBİ DİĞER VİLÂYETLERDE DE HÜKÜMET DAİRELERİ İÇERİSİNDE BİRER EVRAK MAHZENİ YAPTIRILMASI
Adapazarı ve Kandıra kazâları hükümet dairelerinde evrak mahzeni bulunmadığı kişi hukukuna ait dava evrakının kalem odalarında bulunduğu, diğer kazâlarda da adlî evrakın gereği gibi saklanması konusunun vilâyetler ve müstakil livâlara bildirilmesi inşa olunacak hükümet daireleri içerisinde birer de evrak mahzeni yapılması lüzumunun gözden uzak tutulmaması gerektiği.
5 Ekim 1913
Adliye ve Mezâhib Nezâreti
Kalem-i Mahsûs
Aded: 421
Dâhiliye Nezâret-i Celîlesine
Devletlü efendim hazretleri
Adapazarı ve Kandıra kazâları devâ’ir-i hükûmetinde evrâk hıfzı içün bir mahall-i mahsûs olmamasından dolayı ekserî hukûk-ı efrâda ta‘alluk eden evrâk-ı de‘âvînin ÅŸerâ’it-i lâzıme-i emniyyet ve mazbûtiyyeti hâ’iz olmayan kalem odalarında bulundurulmakda olduÄŸu Dersa‘âdet Ä°stînâf Müdde‘î-i UmûmîliÄŸince icrâ kılınan teftîşâtı hâvî lâyiha mündericâtından anlaşılmış ve diÄŸer kazâlarda da ayn-ı ihtiyâcın mevcûdiyeti cümle-i iş‘ârdan bulunmuÅŸ olduÄŸundan ehemmiyeti müstaÄŸnî-i arz ve îzâh olan evrâk-ı adliyyenin te’mîn-i mahfûziyyeti husûsunun vilâyât ve elviye-i müstakilleye iş‘ârıyla beraber ba‘d-ezîn müceddeden inşâ olunacak devâ’ir-i hükûmet binâları içün bir evrâk-ı resmiyye mahzeni vücûda getirilmesi lüzûmunun nazar-ı dikkatden dûr kalmaması esbâbının istikmâli temennî olunur. Ol bâbda emr ü fermân hazret-i men-lehü’l-emrindir.
Åžehr‑i hâlin altıncı günü Kandıra’nın Okum [ Üğümce ] karyesi yörüklerinden olub Adapazarı’ndan karyelerine avdet etmekte olan Süleyman oÄŸlu Mustafa ve birâderi Mûsa ve akribâsından bir kadının Adapazarı’na yarım saat mesâfede müsellah iki ÅŸahs‑ı mechûl tarafından nakd‑i mevcûdları gasb ve Mûsa’nın katledildiÄŸi ve kâtillerin Ermeni oldukları anlaşılarak ta‘kîbât icrâ edilmekte bulunduÄŸu.
8 Mayıs sene [1]335
Aslına mutâbıkdır
PiÅŸmaniye ilk kez Kocaeli’nin Kandıra ilçesinde bir ÅžEKERCÄ° tarafından bulunmuÅŸ ve imal edilmiÅŸtir. Ãœretimin devamı ise gene Kandıra EÅŸrafından HACI AGOP isimli bir Ermeni tarafından olmuÅŸtur. 1919 yılında Ä°zmit’li Ä°brahim ÇINAR PiÅŸmaniye üretimini öğrenmiÅŸ ve üretimini Ä°ZMÄ°T’te devam ettirmiÅŸtir. Seneler ilerledikçe PiÅŸmaniye üretimi Ä°zmit’te daha ilerlemiÅŸ ve O zamanlar Patır Åžekerlemede usta olarak çalışan Lütfü CANIGENÄ°Åž 1954 yılında Ä°PEKPÄ°ÅžMANÄ°YE yi kurarak bu günün temellerini atmıştır. Bu yıldan sonra piÅŸmaniye üretiminde hep ilklere imza atan Ä°pekpiÅŸmaniye, kuruluÅŸundan bu güne bir çok usta’da yetiÅŸtirmiÅŸtir. Ä°pekpiÅŸmaniye konusunda ilk olmanın sorunluluÄŸunu bilerek hareket etmektedir.
1
Tarih: 24/Z /1339 (Hicrî)Dosya No:61/-2Gömlek No:12Fon Kodu: DH.KMS. Kandıra Kaymakamı Kemal Bey’in oÄŸlunun mümkün olduÄŸu takdirde Galatasaray Mektebi-i Sultanisine kayıt ve kabulü. 2
Tarih: 14/Za/1339 (Hicrî)Dosya No:60/-2Gömlek No:52Fon Kodu: DH.KMS. Çubuklu’da bulunan Yunan kıtalarının Kandıra’ya doÄŸru hareket ettiklerinin Sile Jandarma Bölügü’nden bildirildiÄŸi. 3
Tarih: 04/N /1337 (Hicrî)Dosya No:11Gömlek No:38Fon Kodu: DH.EUM.AYS. Sile Yeniköylü olup Ä°zmit’in Sapsallar köyünde müsademeye girdikleri Kandıra müfrezelerince yakalanan, bilahare serbest bırakılan Kanioglu Dimitri ve Yorgioglu Dimitri Veys isimli sakilerin, Ä°zmit’in iki köyünde biraz eÅŸya gasbedip bazı kimseleri yaralayarak kaçtıkları anlaşıldığından takib edildikleri ve neden serbest bırakıldıkları hususunun tahkiki için durumun Ä°zmit Müddeiumumîligi’ne bildirildiÄŸi. 4
Tarih: 01/N /1337 (Hicrî)Dosya No:11Gömlek No:1Fon Kodu: DH.EUM.AYS. Kandıra kazasının Bab köyünün Sile-Yeniköy eşkıyası tarafından basılarak biraz esya ve paranın gasbedildigi. 5
Tarih: 07/S /1337 (Hicrî)Dosya No:7Gömlek No:85Fon Kodu: DH.EUM.AYS. Kandıra’nın Evkum köyünden Mustafa ve biraderi Musa’nın, Adapazarı’ndan köylerine dönerken önlerini kesen Ermeniler tarafından soyuldukları ve Musa’nın öldürüldüğü. 6
Tarih: 20/B /1337 (Hicrî)Dosya No:159Gömlek No:76Fon Kodu: DH.UMVM Kandıra’nın AÅŸağı Kundaklı köyünden Hristo Efendi’nin evini basarak para ve eÅŸyasını gaslettikten sonra kulağını kesen gayr-i Müslim sakilerden Deli Konstantin’in ölü yakalandığı, diÄŸer ikisinin ise yakalanmasına çalışıldığı. 7
Tarih: 01/B /1337 (Hicrî)Dosya No:3Gömlek No:19Fon Kodu: DH.EUM.AYS. Tehcir esnasında yapılan cinayetlere karıştıkları anlaşılarak haklarında heyet-i tahkikiyece ihzar ve tevkif müzekkereleri çıkarılan ve firar ettikleri bildirilen Hapishane-i Umumi müdür-i sabiki Ä°brahim, Kandıra’ya baÄŸlı Kaymasi Nahiye Müdürü Ahmed Fahreddin, Hendek Nahiye müdür-i sabiki Rasid ve onun firarına sebebiyet veren Hendek Jandarma Kumandanı Mülazım Şükrü Efendiler’in yakalanmaları, haklarında henüz tutuklama emri çıkmamış zanlıların firarına meydan verilmemesi. Samsun’da teÅŸkil edilen Divan-i Harb Heyeti azalığına seçilip henüz gitmemiÅŸ olanların bir an evvel gönderilmesi. 8
Tarih: 07/C /1336 (Hicrî)Dosya No:25Gömlek No:16Fon Kodu: DH.EUM.3.Sb Çanakkale’de askerlik yapan Enesti oÄŸlu Nedo’nun Åžile’den Osmaneli’ne sevk edilen ailesinin Kandıra’ya gitmelerine müsaade olunmasını talebi. 11
Tarih: 27/Ca/1335 (Hicrî)Dosya No:20Gömlek No:60Fon Kodu: DH.EUM.3.Sb Seferberlik ilanı sırasında Åžile’de Kandıra’ya sevk edilen Rumlardan Kelle Mendesoglu Istavri, Kirhaçoglu Nikola veled-i Dimitri ve rüfekasiyla Ligoroglu Dimitraki’nin Ä°stanbul’a azimetlerine müsaade edildiÄŸi. 12
Tarih: 13/S /1335 (Hicrî)Dosya No:31Gömlek No:22Fon Kodu: DH.EUM.5.Sb Sile kazasında ekmekçilik etmekte iken Rum asker firarilerine yardim ettiÄŸi ve şüpheli haline binaen Kandıra’ya sürülen Ulah oÄŸlu Ekmekçi Kuço’nun, Osmanlı tabiiyetinde ise Izmid dahilinde münasib bir yere tebidi, deÄŸilse tabiiyetinin bildirilmesi. 13
Tarih: 19/M /1335 (Hicrî)Dosya No:16Gömlek No:44Fon Kodu: DH.EUM.3.Sb Kandıra’nın Yeniköy karyesinden oldukları anlaşılan Praskoh ile Sotiri nam şahısların Kandıra’dan alıp götürdükleri un ve arpa yükleriyle ele geçirildikleri. 14
Tarih: 13/L /1334 (Hicrî)Dosya No:140Gömlek No:74Fon Kodu: DH.UMVM İzmit merkez ile Kandıra, Geyve ve İznik kazalarında Gürbüz dernekleri teşkil olunarak talimlere başlandığı. 15
Tarih: 05/N /1334 (Hicrî)Dosya No:14Gömlek No:43Fon Kodu: DH.EUM.3.Sb Şile’den Kandıra’ya sevk edilen Rumların Şile’ye dönme isteklerinin askeri açıdan sakıncaları olduğundan yerine getirilemeyeceği. 16
Tarih: 11/S /1334 (Hicrî)Dosya No:62Gömlek No:6Fon Kodu: DH.UMVM Ä°zmit Mutasarrıflığı Meclis-i Umumi azası iken Kandıra Reji memurluÄŸuna tayin olunan Faik Efendi’nin Meclis-i Umumi azalığından istifa etmiÅŸ sayılacağı. 17
Tarih: 19/L /1333 (Hicrî)Dosya No:8Gömlek No:37Fon Kodu: DH.EUM.3.Sb Hava muhalefeti sebebiyle Kandıra’da Kefkenfeneri Adası istikametinde ve Gazar Burnu mevkiinde karaya vuran bir adet boğaz torpilinin muhafazaya alındığı. 18
Tarih: 10/L /1333 (Hicrî)Dosya No:8Gömlek No:18Fon Kodu: DH.EUM.3.Sb Kandıra civarında bir müddet duran dört adet düşman harb gemisinin Sarisu ve Sirek havalisini bombardıman ederek Ereğli istikametine gittiği. 19
Tarih: 17/N /1333 (Hicrî)Dosya No:15Gömlek No:42Fon Kodu: DH.EUM.5.Sb Düşman torpido muhribinin Kandıra sahilinde Cebeci Ä°skelesi’ni bombalaması sonucu bir kayığın battığı ve Kefken Jandarma Karakolu’na mermi parçaları isabet ettiÄŸi. 20
Tarih: 17/N /1333 (Hicrî)Dosya No:15Gömlek No:40Fon Kodu: DH.EUM.5.Sb Sile ve Kandıra sahillerini bombalayan düşman donanmasına ait dört adet korumalı kruvazörden birisinin Akçakese mevkiinde battığının Kandıra Kaymakamlığı’ndan bildirildiği.Tarih: 02/N /1333 (Hicrî)Dosya No:7Gömlek No:6Fon Kodu: DH.EUM.3.Sb Kandıra kazası Kisecik İskelesi civarında denizde bulunan torpilin muhafaza altına alındığı. 22
Tarih: 07/B /1332 (Hicrî)Dosya No:43Gömlek No:70Fon Kodu: DH.MB..HPS. Kandıra Kasabası’nda Acem Ahmed Ağa’nın tasarrufunda olup, hapishane olarak kiralanan binanın üç senelik kirasının neden ödenmediği hakkında bilgi istenmesi. 23
Tarih: 12/C /1331 (Hicrî)Dosya No:105/-2Gömlek No:22Fon Kodu: DH.ID.. Ağaç kesme ruhsatı sadece kerestecilikle uğrasan köylülere ait olduğundan Kandıra kasabası ahalisine bu ruhsatın verilemeyeceği. 24
Tarih: 05/S /1331 (Hicrî)Dosya No:145/-2Gömlek No:22Fon Kodu: DH.ID.. Kandıra-Akçaova-Sihlar-Kefken arasında düşünülen telefon hattının mevcut telgraf hattına bağlanmadan müstakil olarak yapılacağının Kandıra Kaymakamlığı’na tebliği. 25
Tarih: 21/Ca/1328 (Hicrî)Dosya No:93Gömlek No:50Fon Kodu: DH.MUI. Kandira’da ev basarak kiz kaçiran Haci Genç Aga ile mahdumlarinin yakalandigi ve diger saldirganlarin yakalanmasi için de takibâta devam edildigi 28
Tarih: 03/S /1328 (Hicrî)Dosya No:40/-2Gömlek No:6Fon Kodu: DH.MUI. Rum ahaliden birini darb ve tahkir eden Kandira Redif Yüzbasisi Rasim Efendi’nin tahkikatinin tamamlanmasi. 29
Tarih: 08/Za/1327 (Hicrî)Dosya No:23/-2Gömlek No:4Fon Kodu: DH.MUI. Kandira’da Selami Bey’in kendisine ait oldugunu iddia ettigi bes degirmen çiftligine Topal Sahin ve avanesi tarafindan vuku’bulan tecâvüzât. 30
Tarih: 29/N /1327 (Hicrî)Dosya No:22/-2Gömlek No:12Fon Kodu: DH.MUI. Kandira ve Adapazari arasinda bulunan un fabrikasini yagmalayanlarin yakalanmasi. 31
Tarih: 20/N /1327 (Hicrî)Dosya No:1/-3Gömlek No:32Fon Kodu: DH.MUI. Mudurnu’nun Haciköy yaylasina gelerek Yörük Isa’nin kizini kaçiran ve bir mikdar parasini gasbeden Kandirali Haci Genç Agaoglu Kadir ile avanelerinin yakalanmasi. 32
Tarih: 12/B /1314 (Hicrî)Dosya No:4Gömlek No:67Fon Kodu: DH.TMIK.S.. Izmid’in Ermise ile Kandira kazasina tabi Agaçli ve Akabad karyelerinin merkez ittihaz edildigi birer nahiyenin teskili. 36
Tarih: 10/Ra/1312 (Hicrî)Dosya No:104Gömlek No:71Fon Kodu: Y..MTV. Kandira Belediye Cerrahi Ermeni Ohannes’in Dersaadet’te tutuklanmasina ve alinan ifadelerindeki tutarsizliga dair. 37
Tarih: 09/S /1311 (Hicrî)Dosya No:35Gömlek No:18Fon Kodu: Y..PRK.BSK. Kafkasya muhacirlerinin sakin olduğu Kandira kazasinda cami ve mektepler insa olunmasi. 38
Tarih: 23/M /1311 (Hicrî)Dosya No:6Gömlek No:72Fon Kodu: Y..PRK.DH.. Izmid merkez kazasiyla Adapazari, Geyve ve Karamürsel Kazalari’nda teskil edilen tahrir-i nüfus komisyonlarinda Ermeni azalarin da istihdam olundugu. Ahalisi tamamen müslim olan Kandira Kazasi Tahrir-i Nüfus Komisyonu’nunsa müslimlerden mütesekkil olduÄŸu. 39
Izlokoçan-Kandira arasindaki çayir davasinda endise edilecek birsey kalmadigi. 2- Ragova ve sair mevkilerde herhangi bir vukuatin olmadigi Velika’ya tecavüz oldugunun asli olmadigi. 42
Tarih: 15/S /1306 (Hicrî)Dosya No:1556Gömlek No:70Fon Kodu: DH.MKT. Kandira kazasina bagli Kaynarca ve Bögürgen divanlarinin liva merkezine ilhakinin uygun görülmedigi. 43
Tarih: 19/Za/1305 (Hicrî)Dosya No:1526Gömlek No:34Fon Kodu: DH.MKT. Kandira kazasina bagli Kaynarca ve Bükerkin divanlarinin merkez-i livaya baglanmalarina gerek olmadigi. 46
Tarih: 09/Za/1305 (Hicrî)Dosya No:1523Gömlek No:9Fon Kodu: DH.MKT. Kandira’ya tabi Seyhler nahiyesinde bulunan Abaza ve Çerkes Muhacirlerinden hirsizlik yapanlarin baska bir yere sürülmeleri yerine yakalanarak, terbiye edilmesi. 47
Tarih: 24/N /1305 (Hicrî)Dosya No:1510Gömlek No:107Fon Kodu: DH.MKT. Kandira kazasinin Seyhler nahiyesinde iskan edilen Abaza ve Çerkez Muhacirlerinin civar köyler ahalisinin hayvanlarini ve ziraat aletlerini çaldiklarindan bu olaylarda ilgisi olanlarin Çerkez bulunmayan bölgelere sürgün edilmesi. 48
Tarih: 12/S /1305 (Hicrî)Dosya No:1504Gömlek No:69Fon Kodu: DH.MKT. Kandira’da Sultan Orhan Gazi’nin yaptirdigi ve tamir kabul etmeyecek derecede harab olusu dolayisiyla yeniden insa edilmek üzre irade ile yikilan caminin temelinin kurbanlar kesilip dualar edilerek atildigi. 49
Tarih: 07/B /1305 (Hicrî)Dosya No:1495Gömlek No:56Fon Kodu: DH.MKT. Kandira’nin Seyhler Nahiyesi mültezimlerinden Edib ve Ziya Beylerin ahaliye yaptigi zulümle ilgili sikayetin tahkiki. 50
Tarih: 23/C /1305 (Hicrî)Dosya No:1492Gömlek No:54Fon Kodu: DH.MKT. Kandira’nin Kaymos nahiyesinde Müderris Halil Efendi’nin evinden nakit ve esyasini çalanlardan yakalanan Deli Mustafa ve yandaslari hakkinda gerekli kanuni islemlerin yapilmasi ve firarda olan arkadaslarinin da yakalanarak durumun bildirilmesi. 51
Tarih: 24/Ca/1305 (Hicrî)Dosya No:30Gömlek No:51Fon Kodu: Y..MTV. Orhan Gazi hayratindan Kandira’da harap olan caminin yeniden insasi. 52
Tarih: 17/R /1305 (Hicrî)Dosya No:1473Gömlek No:108Fon Kodu: DH.MKT. Kandira’nin Kocaagiz Iskelesi’ndeki Sileli Transdefili oglu Ilya Reis’in hanesine girip iskence edip parasini alan dört Batum muhacirinin yakalanmasi gerektigi. 53
Tarih: 20/M /1305 (Hicrî)Dosya No:1453Gömlek No:80Fon Kodu: DH.MKT. Adapazari ve Kandira kazalarina tabi Akyazi, Harmantepe ve Hendek nahiyelerinde iskan edilen muhacirin için mekteb ve camii insasi.
Copright 1995-2011 Tüm Hakları Saklıdır. Kandıra Batı Fm
Ticari olmayan kullanım amaçlarınız için bu siteden yazı ve malzeme indirebilirsiniz.
Loading ...
